Εισαγωγή

Η αναβάθμιση του κατηγορητηρίου στην υπόθεση της έκρηξης στη βιομηχανία «Βιολάντα» αποτελεί κρίσιμη ποινική εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για το ελληνικό ποινικό δίκαιο και την εργοδοτική ευθύνη.

Η μεταβολή από ανθρωποκτονία από αμέλεια (άρθρο 302 ΠΚ) σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο αλλάζει ριζικά:

• το νομικό χαρακτηρισμό της πράξης

• τη βαρύτητα των ποινών

• τη διαδικασία της ανάκρισης

• τις αστικές αξιώσεις αποζημίωσης

• τη στρατηγική υπεράσπισης

Το άρθρο αυτό αναλύει με ακρίβεια τη σημασία αυτής της αναβάθμισης και τις συνέπειές της.

I. Νομικοί Ορισμοί

1. Ανθρωποκτονία από Αμέλεια (Άρθρο 302 ΠΚ)

Υπάρχει όταν:

• Ο δράστης δεν επιδιώκει τον θάνατο,

• Δεν αποδέχεται το αποτέλεσμα,

• Παραβιάζει όμως αντικειμενικούς κανόνες επιμέλειας που όφειλε να τηρήσει.

Παράδειγμα: ελλιπής έλεγχος μηχανήματος χωρίς πρόβλεψη θανατηφόρου κινδύνου.

2. Ανθρωποκτονία με Ενδεχόμενο Δόλο

Υφίσταται όταν:

• Ο δράστης προβλέπει ότι από τη συμπεριφορά του μπορεί να επέλθει θάνατος,

• Παρά ταύτα συνεχίζει,

• Αποδέχεται το ενδεχόμενο του αποτελέσματος.

Νομικά, η αποδοχή κινδύνου διαφοροποιεί τον ενδεχόμενο δόλο από την αμέλεια.

II. Η Καθοριστική Διαφορά

Η αμέλεια βασίζεται σε απροσεξία.
Ο ενδεχόμενος δόλος βασίζεται σε αποδοχή κινδύνου.

Η διαφορά αυτή μετατρέπει το αδίκημα από πλημμέλημα σε κακούργημα.

III. Ποινικές Συνέπειες της Αναβάθμισης

Η αναβάθμιση σημαίνει:

• Κακουργηματική δίωξη

• Δυνατότητα προσωρινής κράτησης

• Κάθειρξη (έως και ισόβια σε ακραίες περιπτώσεις)

• Μεγαλύτερη παραγραφή

• Διαφορετική σύνθεση δικαστηρίου

IV. Αστικές Συνέπειες

Οι οικογένειες θυμάτων μπορούν να διεκδικήσουν:

• Αποζημίωση λόγω αδικοπραξίας

• Χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη

• Διαφυγόντα εισοδήματα

• Ηθική βλάβη

Η ύπαρξη ενδεχόμενου δόλου ενισχύει σημαντικά τις αξιώσεις.

V. Νομικά Κριτήρια που Οδηγούν σε Αναβάθμιση

1. Προηγούμενες προειδοποιήσεις κινδύνου

2. Γνώση επικίνδυνων συνθηκών

3. Παράλειψη λήψης μέτρων

4. Παραβίαση κανονισμών ασφαλείας

5. Συνειδητή συνέχιση λειτουργίας

Όταν αποδειχθεί ότι υπήρχε γνώση σοβαρού κινδύνου και αποδοχή του, στοιχειοθετείται ενδεχόμενος δόλος.

VI. Ερωτήσεις και Απαντήσεις

1. Τι σημαίνει αναβάθμιση κατηγορητηρίου;

Σημαίνει μεταβολή της νομικής αξιολόγησης της πράξης σε βαρύτερη μορφή.

2. Ποιος αποφασίζει την αναβάθμιση;

Ο αρμόδιος εισαγγελέας ή ανακριτής βάσει νέων στοιχείων.

3. Πότε μια αμέλεια μετατρέπεται σε ενδεχόμενο δόλο;

Όταν αποδειχθεί πρόβλεψη και αποδοχή κινδύνου.

4. Ποια είναι η ποινή για ενδεχόμενο δόλο;

Κάθειρξη, ανάλογα με τα περιστατικά.

5. Είναι κακούργημα;

Ναι.

6. Μπορεί να υπάρξει προφυλάκιση;

Ναι, εφόσον συντρέχουν προϋποθέσεις.

7. Πώς αποδεικνύεται η αποδοχή κινδύνου;

Μέσω μαρτυριών, εγγράφων, τεχνικών εκθέσεων.

8. Τι είναι ο αιτιώδης σύνδεσμος;

Η σχέση μεταξύ πράξης και αποτελέσματος.

9. Ποια η διαφορά από άμεσο δόλο;

Στον άμεσο δόλο επιδιώκεται το αποτέλεσμα.

10. Επηρεάζει την αστική αποζημίωση;

Ναι, την ενισχύει.

11. Υπάρχει διαφορετική παραγραφή;

Ναι, μεγαλύτερη στα κακουργήματα.

12. Ποια δικαστήρια δικάζουν;

Τα αρμόδια κακουργιοδικεία.

13. Μπορεί να αλλάξει ξανά η κατηγορία;

Ναι, εάν προκύψουν νέα στοιχεία.

14. Τι ρόλο παίζει ο τεχνικός ασφαλείας;

Έχει ευθύνη ελέγχου και πρόληψης.

15. Μπορεί να ευθύνεται και η διοίκηση;

Ναι, εφόσον είχε γνώση.

16. Πώς επηρεάζεται η επιχείρηση;

Ενδέχεται να υπάρξουν διοικητικές κυρώσεις.

17. Τι σημαίνει αντικειμενική υπόσταση;

Τα εξωτερικά στοιχεία του εγκλήματος.

18. Τι σημαίνει υποκειμενική υπόσταση;

Η εσωτερική στάση του δράστη.

19. Μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός;

Όχι για το ποινικό σκέλος.

20. Πόσο διαρκεί η διαδικασία;

Συχνά αρκετά έτη.

21. Τι είναι προσωρινή κράτηση;

Προφυλάκιση πριν τη δίκη.

22. Μπορεί να υπάρξει αναστολή ποινής;

Εξαρτάται από την απόφαση.

23. Επηρεάζονται οι ασφαλιστικές;

Ναι, σε επίπεδο αποζημιώσεων.

24. Τι σημαίνει βαριά αμέλεια;

Ακραία παραβίαση κανόνων επιμέλειας.

25. Ποια είναι η βασική νομική ουσία της υπόθεσης;

Αν υπήρξε γνώση και αποδοχή θανάσιμου κινδύνου.

VII. Συμπέρασμα

Η αναβάθμιση του κατηγορητηρίου στην υπόθεση «Βιολάντα» σηματοδοτεί αυστηρότερη αντιμετώπιση της εργοδοτικής ευθύνης σε περιπτώσεις σοβαρών εργατικών δυστυχημάτων.

Η διάκριση μεταξύ αμέλειας και ενδεχόμενου δόλου είναι καθοριστική και επηρεάζει:

• Την ποινή

• Την αποζημίωση

• Τη δικονομική πορεία

• Τη νομική στρατηγική

OPTIMA JUSTITIA : Νομική Υποστήριξη

Για υποθέσεις:

• Ανθρωποκτονίας από αμέλεια

• Ανθρωποκτονίας με ενδεχόμενο δόλο

• Εργατικών δυστυχημάτων

• Κακουργηματικών κατηγοριών

Επικοινωνήστε:

Γρηγόριος Ι. Γιαννούλης
Επικεφαλής Δικηγόρος 

📞 6986655907 – 6940854458
✉️ giannoulislaw@gmail.com