Ποινικές και Πειθαρχικές Ευθύνες σε περίπτωση κατασκοπείας με αφορμή την πρόσφατη κακουργηματική δίωξη αξιωματικού για κατασκοπεία υπέρ ξένης δύναμης

Εισαγωγή

Η πρόσφατη άσκηση κακουργηματικής δίωξης σε βάρος εν ενεργεία αξιωματικού της Πολεμικής Αεροπορίας, με την κατηγορία της κατασκοπείας υπέρ ξένης χώρας, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα σοβαρότερα εγκλήματα του Ποινικού Δικαίου: το έγκλημα της κατασκοπείας.

Πρόκειται για αδίκημα που δεν αφορά μόνο το ποινικό σκέλος, αλλά ενεργοποιεί παράλληλες πειθαρχικές, διοικητικές και υπηρεσιακές ευθύνες, ιδίως όταν ο κατηγορούμενος είναι στρατιωτικός ή δημόσιος λειτουργός.

Το παρόν άρθρο αναλύει με ακρίβεια και πρακτική αξία:

• το ισχύον νομικό πλαίσιο,

• τις ποινικές και πειθαρχικές συνέπειες,

• τα δικαιώματα του κατηγορουμένου,

• και τα κρίσιμα σημεία υπεράσπισης.

Τι είναι η κατασκοπεία κατά το ελληνικό Ποινικό Δίκαιο

Ορισμός

Η κατασκοπεία ρυθμίζεται στα άρθρα 146 επ. του Ποινικού Κώδικα και συνίσταται στη συλλογή, κατοχή ή διαβίβαση πληροφοριών που αφορούν την ασφάλεια του Κράτους, με σκοπό την κοινοποίησή τους σε ξένη δύναμη ή οργανισμό.

Έννομο αγαθό

Το προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι:

• η εθνική ασφάλεια,

• η αμυντική ικανότητα της χώρας,

• και η κρατική κυριαρχία.

Πότε η κατασκοπεία συνιστά κακούργημα

Η κατασκοπεία αποτελεί κακούργημα όταν:

• αφορά απόρρητες ή διαβαθμισμένες πληροφορίες,

• τελείται από στρατιωτικό ή κρατικό λειτουργό,

• υπάρχει δόλος υπέρ ξένης δύναμης,

• ή προκαλείται κίνδυνος για ζωτικά εθνικά συμφέροντα.

Οι προβλεπόμενες ποινές περιλαμβάνουν:

• πολυετή κάθειρξη,

• και σε εξαιρετικές περιπτώσεις ισόβια κάθειρξη.

Πειθαρχικές ευθύνες στρατιωτικών

Ανεξάρτητα από την ποινική διαδικασία, ενεργοποιείται αυτόνομη πειθαρχική διαδικασία, βάσει:

• του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα,

• και των εσωτερικών κανονισμών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Πιθανές πειθαρχικές κυρώσεις

• παύση από τα καθήκοντα,

• αποστρατεία,

• στέρηση βαθμού,

• οριστική απόλυση,

• απώλεια συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Η πειθαρχική ευθύνη δεν αναστέλλεται λόγω εκκρεμούς ποινικής δίκης.

Σχέση ποινικής και πειθαρχικής δίωξης

Οι δύο διαδικασίες:

• είναι ανεξάρτητες,

• μπορούν να εξελίσσονται παράλληλα,

• αλλά τα πραγματικά περιστατικά της ποινικής υπόθεσης επηρεάζουν ουσιωδώς την πειθαρχική κρίση.

Δικαιώματα του κατηγορουμένου

Ακόμη και σε υποθέσεις εθνικής ασφάλειας, ισχύουν πλήρως:

• το τεκμήριο αθωότητας,

• το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη,

• η πρόσβαση σε νομική υπεράσπιση,

• και ο έλεγχος της νομιμότητας των αποδεικτικών μέσων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει:

• η νομιμότητα των παρακολουθήσεων,

• η αλυσίδα φύλαξης εγγράφων,

• και ο χαρακτηρισμός των πληροφοριών ως «απόρρητων».

Ερωτήσεις & Απαντήσεις

1. Τι θεωρείται «απόρρητη πληροφορία»;

Πληροφορία που έχει χαρακτηριστεί επίσημα ως διαβαθμισμένη και αφορά την εθνική άμυνα ή ασφάλεια.

2. Αρκεί η κατοχή πληροφοριών για κατασκοπεία;

Όχι. Απαιτείται σκοπός διαβίβασης σε ξένη δύναμη.

3. Αν δεν ολοκληρώθηκε η διαβίβαση, υπάρχει έγκλημα;

Ναι, αρκεί η απόπειρα.

4. Μπορεί πολίτης να κατηγορηθεί για κατασκοπεία;

Ναι, όχι μόνο στρατιωτικοί.

5. Τι ρόλο παίζει ο δόλος;

Είναι απολύτως κρίσιμος. Χωρίς δόλο, δεν στοιχειοθετείται το αδίκημα.

6. Υπάρχει επιβαρυντική περίσταση για στρατιωτικούς;

Ναι, λόγω ιδιαίτερου καθήκοντος πίστης.

7. Η πειθαρχική ποινή επιβάλλεται πριν την καταδίκη;

Ναι, μπορεί.

8. Μπορεί να τεθεί σε αργία ο κατηγορούμενος;

Ναι, άμεσα.

9. Τι γίνεται αν αθωωθεί ποινικά;

Η πειθαρχική ποινή επανεξετάζεται, αλλά δεν αίρεται αυτοδικαίως.

10. Μπορεί να αρθεί το απόρρητο επικοινωνιών;

Ναι, μόνο με αυστηρές προϋποθέσεις.

11. Είναι νόμιμες οι παρακολουθήσεις;

Μόνο εφόσον τηρηθεί η νόμιμη διαδικασία.

12. Υπάρχει παραγραφή;

Ναι, αλλά σε πολύ μακρύ χρόνο.

13. Τι ισχύει για το τεκμήριο αθωότητας;

Ισχύει πλήρως, παρά τη σοβαρότητα της υπόθεσης.

14. Μπορεί να ασκηθεί ένδικο μέσο;

Ναι, σε όλα τα στάδια.

15. Χρειάζεται εξειδικευμένος δικηγόρος;

Απολύτως, λόγω πολυπλοκότητας και βαρύτητας.

16. Έχει σημασία η χώρα υπέρ της οποίας τελέστηκε η πράξη;

Ναι, επηρεάζει τη βαρύτητα της ποινής.

17. Μπορεί να υπάρξει διεθνής διάσταση;

Ναι, ιδίως σε επίπεδο διπλωματικών σχέσεων.

Συμπέρασμα

Η κατασκοπεία αποτελεί ένα από τα βαρύτερα εγκλήματα του ελληνικού Ποινικού Δικαίου, με πολλαπλές συνέπειες για τον κατηγορούμενο. Η σωστή νομική αντιμετώπιση απαιτεί:

• βαθιά γνώση ποινικού και στρατιωτικού δικαίου,

• εμπειρία σε υποθέσεις εθνικής ασφάλειας,

• και αυστηρό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας.

Νομική Υποστήριξη

Το Δικηγορικό Γραφείο Γρηγορίου Ι. Γιαννούλη παρέχει εξειδικευμένες νομικές υπηρεσίες σε υποθέσεις:

• ποινικού δικαίου,

• στρατιωτικού ποινικού δικαίου,

• πειθαρχικών διώξεων,

σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Λάρισα.

📞 698 665 5907 – 694 085 4458
📧 giannoulislaw@gmail.com