Νόμος Κατσέλη (Ν. 3869/2010): Το Περιεχόμενο του Νόμου και η Καθοριστική Απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου της 5-2-2026
Ο νόμος Κατσέλη (Ν. 3869/2010) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κοινωνικούς νόμους της μεταπολιτευτικής περιόδου, καθώς θεσπίστηκε για να δώσει πραγματική διέξοδο σε φυσικά πρόσωπα που βρέθηκαν σε μόνιμη και γενική αδυναμία πληρωμής των οφειλών τους.
Για περισσότερα από δεκαπέντε χρόνια, ο νόμος αυτός εφαρμόστηκε από τα ελληνικά δικαστήρια ως εργαλείο ρύθμισης χρεών και αποκατάστασης της οικονομικής ισορροπίας του οφειλέτη. Ωστόσο, ένα κρίσιμο ζήτημα παρέμενε αντικείμενο έντονων νομικών αντιπαραθέσεων:
ο τρόπος υπολογισμού των τόκων (ανατοκισμός) μετά τη δικαστική ρύθμιση.
Το ζήτημα αυτό ήρθε να επιλύσει με τρόπο οριστικό η Απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου της 5ης Φεβρουαρίου 2026.
Τι είναι ο νόμος Κατσέλη και ποιος είναι ο σκοπός του
Ο νόμος Κατσέλη αφορά φυσικά πρόσωπα χωρίς πτωχευτική ικανότητα, τα οποία δεν μπορούν, χωρίς δόλο, να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους.
Η φιλοσοφία του νόμου βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις αρχές:
Προστασία του ανθρώπου και όχι του χρέους
Δικαστική ρύθμιση με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες
Βιωσιμότητα της ρύθμισης σε βάθος χρόνου
Το δικαστήριο, εφαρμόζοντας τον νόμο Κατσέλη, δεν λειτουργεί ως “εισπρακτικός μηχανισμός”, αλλά ως εγγυητής κοινωνικής δικαιοσύνης και αναλογικότητας.
Το κρίσιμο ζήτημα του ανατοκισμού
Στην πράξη, μετά την έκδοση δικαστικής απόφασης υπαγωγής στον νόμο Κατσέλη, προέκυπτε το ερώτημα:
👉 Πάνω σε ποιο ποσό υπολογίζονται οι τόκοι;
Στο αρχικό συνολικό κεφάλαιο του δανείου ή στις μηνιαίες δόσεις που όρισε το δικαστήριο;
Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα καθορίζει:
το ύψος της μηνιαίας επιβάρυνσης,
τη συνολική διάρκεια και επιτυχία της ρύθμισης,
την ουσιαστική προστασία ή μη του οφειλέτη.
Η Απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου της 5-2-2026
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, με την απόφασή της στις 5 Φεβρουαρίου 2026, έδωσε σαφή και δεσμευτική απάντηση.
Η απόφαση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία διότι:
εκδόθηκε από το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο σε πλήρη σύνθεση,
διαμορφώνει ενιαία νομολογιακή κατεύθυνση,
δεσμεύει την ερμηνεία του νόμου σε εθνικό επίπεδο.
Τι δέχθηκε η Ολομέλεια
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι:
Στις ρυθμίσεις του Ν. 3869/2010, οι τόκοι δεν μπορούν να υπολογίζονται επί του συνολικού αρχικού κεφαλαίου της οφειλής, αλλά αποκλειστικά επί των καταβαλλόμενων δόσεων που καθορίζονται από τη δικαστική απόφαση.
Με τον τρόπο αυτό:
αποκλείεται η έμμεση αναβίωση της αρχικής υπερχρέωσης,
διασφαλίζεται ο προστατευτικός χαρακτήρας του νόμου Κατσέλη,
αποτρέπεται η αλλοίωση της δικαστικής ρύθμισης μέσω λογιστικών υπολογισμών.
Γιατί η απόφαση αυτή είναι κομβική
Η απόφαση της 5-2-2026 δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική ερμηνεία.
Αποτελεί επαναβεβαίωση του πυρήνα του νόμου Κατσέλη.
Ο Άρειος Πάγος ξεκαθαρίζει ότι:
η δικαστική ρύθμιση δεν είναι διαπραγματεύσιμη,
οι πιστωτές δεν μπορούν να επιβάλλουν υπολογισμούς που ακυρώνουν τον σκοπό της,
η έννοια της βιωσιμότητας προηγείται της εισπρακτικής λογικής.
Με απλά λόγια, ο νόμος Κατσέλη δεν υπάρχει για να συνεχίζεται το ίδιο χρέος με άλλο όνομα, αλλά για να τελειώνει ο φαύλος κύκλος της υπερχρέωσης.
Τι σημαίνει αυτό για τον πολίτη που αναζητά «νόμος Κατσέλη»
Όποιος αναζητά πληροφορίες για τον νόμο Κατσέλη πρέπει να γνωρίζει ότι:
πρόκειται για δικαστικό μηχανισμό ουσιαστικής προστασίας,
η εφαρμογή του δεν σταματά στην απόφαση, αλλά συνεχίζεται στον τρόπο εκτέλεσής της,
η νομολογία της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου αποτελεί πλέον σταθερό σημείο αναφοράς.
Η σωστή κατανόηση του νόμου και της απόφασης της 5-2-2026 είναι κρίσιμη για την πραγματική προστασία του οφειλέτη.
Συχνές Ερωτήσεις για τον Νόμο Κατσέλη και την Απόφαση του Αρείου Πάγου της 5-2-2026
Τι είναι ο νόμος Κατσέλη με απλά λόγια;
Ο νόμος Κατσέλη (Ν. 3869/2010) είναι ένας δικαστικός μηχανισμός προστασίας φυσικών προσώπων που αδυνατούν μόνιμα και χωρίς δόλο να πληρώσουν τα χρέη τους. Μέσω δικαστικής απόφασης, ρυθμίζονται οι οφειλές με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Ποιοι μπορούν να υπαχθούν στον νόμο Κατσέλη;
Στον νόμο Κατσέλη μπορούν να υπαχθούν φυσικά πρόσωπα χωρίς πτωχευτική ικανότητα, τα οποία βρίσκονται σε γενική και μόνιμη αδυναμία πληρωμής και δεν δημιούργησαν τα χρέη τους με δόλο.
Τι ρυθμίζει το δικαστήριο με τον νόμο Κατσέλη;
Το δικαστήριο:
καθορίζει μηνιαίες δόσεις,
ορίζει τη διάρκεια της ρύθμισης,
σταθμίζει τις ανάγκες διαβίωσης του οφειλέτη,
επιδιώκει μια βιώσιμη λύση χωρίς υπερχρέωση στο μέλλον.
Τι είναι ο ανατοκισμός στον νόμο Κατσέλη;
Ανατοκισμός είναι ο τρόπος υπολογισμού των τόκων μετά τη δικαστική ρύθμιση. Το κρίσιμο ερώτημα ήταν αν οι τόκοι υπολογίζονται στο αρχικό συνολικό χρέος ή μόνο στα ποσά των δόσεων που όρισε το δικαστήριο.
Τι αποφάσισε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου στις 5-2-2026;
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου έκρινε ότι, στις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη, οι τόκοι δεν υπολογίζονται επί του αρχικού συνολικού κεφαλαίου, αλλά μόνο επί των καταβαλλόμενων δόσεων που προβλέπει η δικαστική απόφαση.
Γιατί είναι σημαντική η απόφαση της 5-2-2026;
Η απόφαση:
κατοχυρώνει τον προστατευτικό χαρακτήρα του νόμου Κατσέλη,
αποτρέπει την έμμεση αναβίωση της υπερχρέωσης,
διασφαλίζει ότι η δικαστική ρύθμιση παραμένει βιώσιμη και ουσιαστική.
Δεσμεύει τα δικαστήρια και τους πιστωτές η απόφαση αυτή;
Ναι. Η απόφαση εκδόθηκε από την Ολομέλεια του Αρείου Πάγου και διαμορφώνει ενιαία νομολογιακή κατεύθυνση, η οποία αποτελεί σημείο αναφοράς για όλα τα δικαστήρια και την εφαρμογή του νόμου.
Μπορούν οι τράπεζες να υπολογίζουν τόκους διαφορετικά;
Όχι. Οι πιστωτές δεν μπορούν να εφαρμόζουν λογιστικούς υπολογισμούς που αλλοιώνουν τη δικαστική ρύθμιση ή ακυρώνουν τον σκοπό του νόμου Κατσέλη.
Σταματά η προστασία με την έκδοση της απόφασης;
Όχι. Η ουσιαστική προστασία συνεχίζεται και κατά το στάδιο εκτέλεσης της ρύθμισης. Ο τρόπος υπολογισμού των δόσεων και των τόκων πρέπει να συμμορφώνεται πλήρως με τη δικαστική απόφαση και τη νομολογία.
Γιατί χρειάζεται νομικός έλεγχος μετά τη δικαστική απόφαση;
Διότι στην πράξη μπορεί να προκύψουν αποκλίσεις στον τρόπο υπολογισμού των οφειλών. Ο έγκαιρος νομικός έλεγχος διασφαλίζει ότι η ρύθμιση εφαρμόζεται σωστά και δεν παραβιάζεται ο νόμος Κατσέλη.
Νομική υποστήριξη και εφαρμογή στην πράξη
Οι υποθέσεις του νόμου Κατσέλη απαιτούν:
έλεγχο της δικαστικής ρύθμισης,
παρακολούθηση του τρόπου υπολογισμού των οφειλών,
έγκαιρη νομική παρέμβαση όταν παρεκκλίνει η εφαρμογή.
Η OPTIMA JUSTITIA παρέχει εξειδικευμένη νομική καθοδήγηση σε υποθέσεις του Ν. 3869/2010, με έμφαση όχι μόνο στην ένταξη στον νόμο, αλλά και στη σωστή και νόμιμη εφαρμογή του.
Επικοινωνία
OPTIMA JUSTITIA – Δικηγορικό Γραφείο
Γρηγόριος Γιαννούλης
📞 6986655907 | 6940854458
📧 giannoulislaw@gmail.com